In opdracht van Infrabel heeft Swietelsky alle sporen op de eerste verdieping van station Antwerpen-Centraal volledig vernieuwd. Het project omvatte de complete vervanging van 2,3 kilometer spoor op beton en de installatie van 16.000 nieuwe spoorankers. Door een strak uitgedacht logistiek plan, inzet van Belgische partners en de specialistische kennis van onze Oostenrijkse collega's van Kallinger, is deze complexe operatie op hoogte succesvol en met minimale hinder voor de 40.000 dagelijkse reizigers gerealiseerd.

Antwerpen-Centraal is met recht een van de mooiste stations ter wereld. Maar achter de monumentale, historische gevel schuilt een enorme logistieke en technische uitdaging voor de moderne spoorbouwer. Treinen komen hier namelijk aan op drie verschillende verdiepingen, die als een soort viaducten boven elkaar liggen. Swietelsky kreeg de prachtige taak om alle sporen op de eerste verdieping volledig te vernieuwen. Een project gekenmerkt door internationale samenwerking, innovatieve 3D-techniek en een complexe logistieke puzzel.

De unieke dynamiek van een spoorwegkathedraal

Antwerpen-Centraal is een vitaal knooppunt in het Belgische spoornetwerk dat dagelijks zo’n 40.000 reizigers verwelkomt. Werken in deze dynamische omgeving vraagt om uiterste zorgvuldigheid om de hinder voor reizigers en de omgeving tot een minimum te beperken. De focus van dit project lag op de eerste verdieping, waar de spoorconstructie op een betonnen onderbouw ligt en overgaat in regulier ballastspoor.

“Het werken op een druk, operationeel station vraagt om een ijzersterke voorbereiding en uiterste precisie.”

Om de doorstroming op het station te garanderen, is er gewerkt in drie langere treinvrije periodes waarbij steeds twee sporen tegelijkertijd buitendienst werden genomen. Zo werden als laatst de sporen 3 en 4 in het voorjaar van 2026 vernieuwd. Door doordeweeks en overdag te werken, bleef de overlast voor de omgeving minimaal.

Millimeterwerk voor meer reizigerscomfort

Meten is weten, zeker op een complex knooppunt als Antwerpen. Direct bij de start van de buitendienststelling maakte onze partner voor maatvoering een 3D-scan om de bestaande situatie in kaart te brengen. Het uiteindelijke nieuwe ontwerp voor de sporen is door spoorbeheerder Infrabel geoptimaliseerd. Door de bogen slim aan te passen, liggen de sporen er nu zo bij dat treinen comfortabeler en soepeler het station binnenrijden.

Voor de uitvoering zochten we de samenwerking op met lokale partners, alsook met onze Oostenrijkse collega's van Kallinger: dé specialist op het gebied van dit type spoor op beton. Samen met onze eigen maatvoerders gebruikten zij het nieuwe 3D-ontwerp om het spoor tot op 2 millimeter nauwkeurig af te stellen.

Monnikenwerk: 16.000 ankers en handgegoten beton

De vernieuwing van het spoor op beton is een intensieve klus. In totaal hebben we 2,3 kilometer spoor vernieuwd, goed voor ongeveer 5 kilometer nieuwe spoorstaaf en maar liefst 16.000 ankers. Dit was veruit het grootste onderdeel van het project: eerst moesten de oude ankergaten nauwkeurig worden uitgeboord, waarna er nieuwe gaten werden geboord om de ankers te verlijmen.

Daarnaast kwamen de sporen 4, 5 en 6 in de nieuwe situatie hoger te liggen dan in de beginfase. Dit betekende dat de spoorconstructie moest worden ondersabeld en ondergoten met hoogtechnisch beton. In totaal is er maar liefst 150 ton van dit speciale beton gebruikt. Om de kwaliteit en de exacte hoogte te garanderen, werd dit beton volledig met de hand gegoten.

Een driedimensionale logistieke puzzel

Werken op de eerste verdieping van een station dwingt je om heel anders over de logistiek na te denken. Waar je bij andere projecten materiaal en materieel eenvoudig via de weg aanvoert, is dat hier simpelweg onmogelijk. Net als bij andere complexe Swietelsky-projecten, zoals het project Zuidasdok, was de logistiek hier eveneens een cruciale factor. Alle materialen moesten per trein worden aangevoerd, wat resulteerde  in een logistieke puzzel.

Vooraf stelden onze teams gedetailleerde werkplannen, logistieke plannen en beladingsplannen op. Welke materialen moeten op welke wagon? En in welke volgorde moet de trein het station binnenrijden om direct efficiënt te kunnen lossen? Dankzij een nauwe samenwerking met Infrabel, die alle rangeerbewegingen feilloos plande en uitvoerde, liep deze logistieke operatie gestroomlijnd.

Samenwerking over de grenzen

Dit project in Antwerpen laat perfect zien waar de kracht van Swietelsky ligt: het samenbrengen van specialistische kennis en het leveren van topprestaties onder uitdagende omstandigheden. Door gebruik te maken van lokale knowhow, de grensoverschrijdende samenwerking met onze Oostenrijkse collega's van Kallinger en de uitstekende synergie met onze opdrachtgever Infrabel, is deze complexe klus met succes afgerond. Samen hebben we gezorgd voor een duurzaam, comfortabel en toekomstbestendig spoor in deze schitterende spoorwegkathedraal!